Ukubuka: 34 Umbhali: Isikhathi Sokushicilela Isihleli Sesayithi: 2025-12-04 Umsuka: Isayithi
Ukuchamisa umuntu omdala embhedeni kuthinta izigidi zabantu abadala emhlabeni wonke, nokho kuseyisimo esivame ukungaqondakali kahle. Nakuba abaningi beyihlobanisa nezingane, abantu abadala nabo bangathola i-enuresis yasebusuku, ngezinye izikhathi ngokuthula.
Kulesi sihloko, sizohlola izimbangela kanye nokwelashwa kokuchama kwabantu abadala. Uzofunda futhi ukuthi imikhiqizo efanele, njenge amanabukeni omdala , angenza umehluko omkhulu ekulawuleni lesi simo. Ekugcineni, uyobe usuqonda kangcono ukuthi ungabhekana kanjani ngokuphumelelayo nokulawula ukuchama kwabantu abadala ngokuzethemba.

Ukuchama komuntu omdala kulapho umuntu echama ngokuzenzakalelayo ngesikhathi elele. Ngokungafani nezingane, ezivame ukukhula ngenxa yokuchama embhedeni, abantu abadala abanalesi simo bangase bangaqondi ukuthi kungani kwenzeka noma ukuthi bangasilawula kanjani. Eqinisweni, kubalulekile ukuhlukanisa phakathi kokuchama okuyisisekelo nokwesibili kubantu abadala:
I-Primary enuresis : Lolu hlobo lokuchama embhedeni lwenzeka lapho umuntu elokhu echama embhedeni kukho konke ukuphila kwakhe. Leli fomu alivamile kakhulu futhi ngokuvamile livela ezindabeni ezinjengomthamo wesinye esincane noma ukungalingani kwamahomoni.
I-Secondary enuresis : Lolu hlobo lubhekisela kubantu abadala asebenesikhathi somile kodwa baqala ukuchama futhi. Kuvame ukuhlotshaniswa nezinkinga zempilo eziyisisekelo, njengezinkinga ze-prostate, isifo sikashukela, noma izimo zemizwa.
Izimpawu ezivamile zokuchama umuntu omdala zihlanganisa ukuphuma komchamo ngendlela engalawuleki lapho elele, ukuvuka eshidini emanzi, kanye nokuhambela njalo endlini yangasese ebusuku. Kubalulekile ukuqonda ukuthi ukuchama embhedeni akwenzeki ngokuzithandela futhi akubangelwa ubuvila noma ukungalawuleki kahle kwesinye. Kubalulekile futhi ukubhekana nanoma yiziphi izimbangela ezingase zibe nomthelela kulesi simo, njengoba lokhu kuzosiza ekwelapheni okuphumelelayo. Nansi ukubuka kabanzi kwezinhlobo ezimbili zokuchama embhedeni wabantu abadala kanye nezindlela zokwelapha zazo:
| Uhlobo Lokubheda Embhedeni | Incazelo | Common Ibangela | Izinketho Zokwelashwa |
|---|---|---|---|
| I-Enuresis yokuqala | Ukuchama embhedeni okwenzeka kusukela ebuntwaneni futhi kuqhubeke kuze kube umuntu omdala. | Umthamo omncane wesinye, ukungalingani kwe-hormonal. | Ukwelashwa kokuziphatha, imithi, ukuqeqeshwa kwesinye. |
| I-Enuresis yesibili | Ukuchama okuqala ngemva kwesikhathi sokoma, kuvame ukuhlotshaniswa nezimo zempilo. | Isifo sikashukela, izinkinga ze-prostate, ukuphazamiseka kwemizwa. | Imithi, ukwelashwa kwezimo ezingaphansi. |
Ukuchamela umuntu omdala embhedeni kungenzeka ngenxa yezizathu eziningana, eziningi zazo ezihlobene nezimo zempilo ezingaphansi. Lezi zimbangela zingahluka kusukela ezindabeni zomzimba ngesinye kuye kwezimo zezempilo ezithinta ukusebenza komchamo. Nazi ezinye zezimbangela ezivame kakhulu:
| Incazelo | Yembangela | Izinketho Zokwelashwa Okungenzeka |
|---|---|---|
| Ukungalingani Kwe-Hormonal | Ukuntuleka kwe-antidiuretic hormone (ADH) kuholela ekukhiqizweni komchamo ngokweqile ebusuku. | Imithi efana ne-Desmopressin yokulawula amazinga e-ADH. |
| Izinkinga zesinye | Izimo ezinjengokusebenza ngokweqile kwesinye noma izifo zesinye zingabangela ukungakwazi ukuzithiba. | Imithi, ukuqeqeshwa kwesinye, izinguquko zokuphila. |
| Ukuphazamiseka Kwemizwa | Izimo ezifana nesifo sikaParkinson noma i-multiple sclerosis ziphazamisa ukulawulwa kwesinye. | Imithi, ukwelapha ngokomzimba, izinto ezisizayo. |
| Izimo Zezempilo | Isifo sikashukela, izinkinga zendlala yesinye, i-UTI, nokuphelelwa umoya ebusuku kungase kube nomthelela ekomeleni kombhede. | Ukwelashwa kwezinkinga zempilo eziyisisekelo, imithi. |
Ukuqonda imbangela eqondile yokuchama embhedeni kubalulekile ukuze kwakhiwe uhlelo lokwelapha oluphumelelayo. Ukubonisana nomhlinzeki wokunakekelwa kwezempilo kungasiza ekunqumeni ukuthi isimo sezempilo esicashile siyaba nomthelela yini enkingeni.
Umehluko omkhulu phakathi kokuchama ebusuku nasemini usekutheni kwenzeka nini futhi kanjani. Ukungakwazi ukuzithiba emini, noma ukuphuma komchamo ngokuzenzakalelayo phakathi nosuku, ngokuvamile kubonakala kakhudlwana futhi kulula ukubhekana nakho ngokushintsha indlela yokuphila, ukuvivinya umzimba phansi kwe-pelvic, noma imikhiqizo efana namanabukeni abantu abadala. Nokho, ukuchama ebusuku kunezinselele ezingavamile. Kwenzeka ngesikhathi sokulala, ngokuvamile ngaphandle kokuqaphela komuntu. Ngenxa yalokho, ukulawula ukuchama ebusuku kudinga indlela ehambisana kakhulu, okuhlanganisa ukusetshenziswa kwemikhiqizo ekhethekile njengamanabukeni abantu abadala abamuncayo aklanyelwe ukusetshenziswa ubusuku bonke.
Nakuba ukungakwazi ukuzithiba emini kungase kulawulwe ngokushintsha indlela yokuphila, ukuchama ebusuku ngokuvamile kudinga ukusetshenziswa kwemikhiqizo emunca kakhulu kanye nokwelashwa okwengeziwe ukuze kusize ukuvimbela ukuvuza nokugcina ubuthongo obomile, obunethezekile. Amanabukeni abantu abadala alungile anganikeza isisombululo esibalulekile kule nkinga ngokunikeza i-absorbency ephezulu, induduzo, nokuqonda.
Ukuchamisa umuntu omdala embhedeni kungelashwa kusetshenziswa izindlela ezihlukahlukene, ezihlanganisa imithi, izindlela zokwelapha ngokuziphatha, nezisetshenziswa zokusiza. Ukwelashwa okufanele kuzoncika emsuka wembangela nobukhulu besimo. Ezinye zezinketho zokwelashwa ezivame kakhulu zihlanganisa:
Imithi : Kubantu abakhiqiza i-ADH enganele, imithi efana ne-Desmopressin inganciphisa ukukhiqizwa komchamo ebusuku. Kulabo abanesinye esisebenza ngokweqile, imithi efana ne-oxybutynin ne-tolterodine ingasiza ukukhulula imisipha yesinye futhi inciphise ukuphuthuma.
Ukwelapha ngokuziphatha : Lokhu kuhlanganisa ukuqeqeshwa kwesinye kanye nokuvala isikhala okuhleliwe, okuhloswe ngakho ukukhulisa umthamo wesinye nokuthuthukisa ukulawula ukuchama. Amasu afana nokuzivocavoca kwe-pelvic floor kanye nohambo lokugezela olunesikhathi luyingxenye yokwelashwa kokuziphatha.
Izinsiza ezisizayo : Ama-alamu wokubheda ayithuluzi eliwusizo kubantu abahlangabezana nezingozi njalo ebusuku. Lawa ma-alamu athola umswakama futhi aqalise isixwayiso ukusiza ukuqeqesha ubuchopho ukuthi buvuke futhi baye endlini yokugezela ngaphambi kokumanzisa umbhede.
Ngo-2025, intuthuko yezinketho zokwelapha iyaqhubeka nokugxila ekunakekelweni komuntu siqu, lapho abahlinzeki bezempilo bekwazi kangcono ukuhlanganisa ukwelashwa ngokusekelwe ezidingweni ezithile kanye nezimbangela zokuchama komuntu omdala embhedeni.
Izinguquko ezithile endleleni yokuphila zingathuthukisa ngokuphawulekayo indlela yokuchamela umuntu omdala embhedeni. Lezi zinguquko aziphumeleli nje kuphela ekwelapheni kodwa zingaphinde zihambisane nezinye izindlela, njengemithi namanabukeni abantu abadala:
Lawula uketshezi oluphuzayo : Ukunciphisa uketshezi oludliwayo kusihlwa, ikakhulukazi okune-caffeine, utshwala, neziphuzo ezinoshukela, kunganciphisa amathuba ezingozi zasebusuku. Kubalulekile ukuphuza uketshezi olwanele phakathi nosuku kodwa ugweme ubuningi emahoreni angaphambi kokulala.
Ukuqeqesha isinye : Le ndlela ihilela ukwandisa kancane kancane izikhawu phakathi kokuvakasha kwangasese phakathi nosuku ukusiza isinye sibambe umchamo owengeziwe ebusuku. Kungaba ithuluzi elisebenza kahle kakhulu kubantu abanesinye esincane noma imisipha yesinye esebenza kakhulu.
Ukulawula ingcindezi : Ukucindezeleka ngokomzwelo nokukhathazeka kungase kukhubaze ukuchama komuntu omdala, ngakho-ke ukusebenzisa amasu okunciphisa ukucindezeleka, njengokuzindla, i-yoga, noma ngisho nokwelashwa kokuziphatha kwengqondo (CBT), kungasiza ekulawuleni izimpawu.
Imithi eminingana ivame ukusetshenziselwa ukwelapha ukuchama komuntu omdala, kuye ngembangela ewumsuka:
| Yemithi | Inhloso | Indlela Esiza Ngayo | Imiphumela Emibi Evamile |
|---|---|---|---|
| I-Desmopressin | Yehlisa ukukhiqizwa komchamo ebusuku. | Ilingisa ihomoni ye-ADH yomzimba. | Ikhanda elibuhlungu, isicanucanu, isiyezi. |
| I-Oxybutynin | Yelapha isinye esisebenza ngokweqile. | Isiza ekunciphiseni ukuphuthuma esinyeni kanye nobuningi. | Umlomo owomile, ukuqunjelwa, ukungaboni kahle. |
| Imipramine | I-tricyclic antidepressant esetshenziselwa ukomisa embhedeni. | Ithinta ukusebenza kwezinzwa ezihlobene nokulawula esinyeni. | Ukozela, umlomo owomile, isiyezi. |
Le mithi ingasebenza kahle kakhulu uma isetshenziswa ngokuhambisana nezinye izindlela zokwelapha, njengokushintsha indlela yokuphila kanye nokusetshenziswa kwamanabukeni abantu abadala ukuze kuvikeleke okwengeziwe.
Kubantu abadala ababhekene nokuchama embhedeni, ukusebenzisa imikhiqizo efanele kubalulekile ukuze ugcine ubuthongo bomile futhi bukhululekile ebusuku. Amanabukeni abantu abadala, aklanyelwe ngokukhethekile ukusetshenziswa ebusuku, angathuthukisa kakhulu izinga lempilo yomuntu ngokunikeza ukumuncwa nokunethezeka. Eminye imikhiqizo, njengezivikeli zikamatilasi, amaphedi amuncayo, nama-alamu wokuchama embhedeni, ingahambisana namanabukeni abantu abadala ukuze inikeze isisombululo esibanzi.
Lapho ukhetha umkhiqizo, kubalulekile ukucabangela izici ezifana nokudonsa, ukunethezeka, nokuqonda. Umkhiqizo olungile ungasiza ekuvimbeleni ukuvuza, ukugcina impilo yesikhumba, futhi uqinisekise ukuthi abantu bazizwa beqiniseka futhi bevikelekile ngenkathi belawula isimo sabo.
Ukukhetha ama-diaper amadala angcono kakhulu kuhilela ukucabangela izici ezimbalwa ezibalulekile:
Izinhlobo ezimbili eziyinhloko zamanabukeni abantu abadala ziyatholakala:
| Uhlobo | Lwezici | Ezilungele | Leleveli | Izinga Lokuqaphela |
|---|---|---|---|---|
| Ukudonsa | Igqokwa njengempahla yangaphansi, ihlakaniphe kakhulu. | I-incontinence elula, ukusetshenziswa kwasemini. | Kuphakathi | Phezulu |
| Okufushane | Imunca kakhulu, ilingana ngokuvikelekile namathebhu. | I-icontinence enzima, ukusetshenziswa ebusuku. | Phezulu | Kuphakathi |
Lapho ukhetha ama-diapers omdala, kubalulekile ukucabangela izici ezilandelayo:
Usayizi : Khetha inabukeni elilingana kahle okhalweni nasemilenzeni. Ukulingana okuqinile kuzovimbela ukuvuza futhi kuqinisekise ukunethezeka.
Izinga lokumuncwa : Uma ukuchama kunamandla, khetha amanabukeni ane-absorbency ephezulu, njengalawo aklanyelwe ukusetshenziswa ebusuku. Ezimweni ezilula, i-diaper evamile ingase yanele.
Okubalulekile : Abanye abantu bangase bathande amanabukeni aphefumulayo, anendwangu esekelwe ngendwangu, kuyilapho abanye bangase bathole amanabukeni enziwe ngepulasitiki evikeleke kakhulu. Khetha ngokusekelwe kokuncanyelwayo kokunethezeka nokuzwela kwesikhumba.
Kubasebenzisi be-diaper abadala bokuqala, ukufunda umhlahlandlela wabaqalayo ungakusiza uqonde usayizi, ukusetshenziswa, nokunethezeka kangcono.

Ukuphatha ukuchama embhedeni kungaba lula kakhulu ngamathuluzi afanele. Nanka amanye amathiphu awusizo:
Uma ukozela embhedeni kuqhubeka, kubalulekile ukuthintana nomhlinzeki wezempilo. Ukulandelela izimpawu, okuhlanganisa uketshezi oluphuzayo kanye nemvamisa yezingozi, kungasiza udokotela wakho aqonde isimo kangcono futhi atuse ukwelashwa okusebenzayo. Ukugcina ijenali yokumanzisa embhedeni kunganikeza imininingwane ebalulekile eholela kumasu okuphatha angcono.
Ukuchamela umuntu omdala kuyisimo esiyinselele kodwa esilawulekayo. Ngokuqonda izimbangela zayo kanye nezinketho zokwelapha, abantu abadala bangaphinde bathole ukuzethemba. Ukubonisana nomhlinzeki wezempilo nokusebenzisa amanabukeni abantu abadala kungaphatha kahle isimo, kuqinisekise ubusuku omile nobunethezekile. Kulabo abafuna izixazululo ezinokwethenjelwa, I-Chiaus inikeza amanabukeni abantu abadala ekhwalithi ephezulu anikeza ukunethezeka nokuvikeleka. Imikhiqizo yabo isiza abasebenzisi ukuthi balawule ukungazithinti ngobuhlakani, bakhuthaze ikhwalithi engcono yempilo.
IMP: Ukuchama embhedeni kwabantu abadala kungabangelwa ukungalingani kwamahomoni, izinkinga zesinye, ukuphazamiseka kwemizwa, noma izimo zempilo ezikhona njengesifo sikashukela. Ukuhlonza imbangela kusiza ekukhetheni ukwelashwa okufanele kanye nemikhiqizo, njengamanabukeni abantu abadala, ukuphatha lesi simo ngempumelelo.
A: Amanabukeni abantu abadala ahlinzeka ngesixazululo esisebenzayo sokulawula ukuchama kwabantu abadala. Banikeza i-absorbency ephezulu, iqinisekisa ubusuku obomile nobunethezekile, ikakhulukazi kubantu abanenkinga yokungakwazi ukuzithiba ebusuku. Amanabukeni amadala akhethwe kahle angathuthukisa kakhulu izinga lempilo.
IMP: Yebo, ukuguquka kwendlela yokuphila njengokulawula uketshezi oluphuzayo, ukuqeqeshwa kwesinye, nokulawula ingcindezi kunganciphisa imvamisa yeziqephu zokulala embhedeni. Lezi zinguquko, ezihlanganiswe namanabukeni abantu abadala, zinikeza isu elisebenzayo lokulawula i-enuresis yasebusuku.
A: Ngokuchamisa umbhede, amanabukeni amadala ane-absorbency ephezulu kanye nokunethezeka ayanconywa. Okufushane kuvame ukunikeza i-absorbency eyengeziwe kumakesi asindayo, kuyilapho ukudonsa kuhlakaniphe kakhulu ngokungakwazi ukuzithiba okulula. Ukukhetha i-diaper efanele ngokusekelwe ezidingweni zomuntu ngamunye kuyisihluthulelo sokulawula isimo.
A: Izindleko zamanabukeni abantu abadala ziyahlukahluka kuye ngohlobo, izinga lokumunca, kanye nohlobo. Imikhiqizo yekhwalithi ephezulu efana naleyo evela e-Chiaus inikeza inani elikhulu, inikeza ukunethezeka, ukuvikeleka, nokwethembeka ngentengo ethengekayo, isiza ukuphatha ukuchama komuntu omdala ngempumelelo.