Mawonedwe: 0 Wolemba: Site Editor Nthawi Yosindikiza: 2026-11-08 Poyambira: Tsamba
Inde, mutha kukhudza pang'onopang'ono malo ofewa a mwana wanu. Makolo ambiri amada nkhawa ndi kachigamba kamene kali pamwamba pamutu. Nayi nkhani yabwino: nembanemba yolimba imaphimba dera ndikutchingira ubongo pansi pake. Kugwira kwanu modekha, kukumbatirana, kapena shampu sikungavulaze.
Komabe, kugunda pang'ono ndi kuviika kungadzutse mafunso. Kusamalira Malo Ofewa pamutu wa Mwana Wanu kumayamba ndi kudziwa zomwe zimachitika. Bukuli limakuyendetsani zomwe zili zofewa, momwe malo ofewa abwino amawonekera, ndi zizindikiro zochenjeza zomwe zikutanthauza kuyitana kwa dokotala. Mudzamaliza kukhala wodekha komanso wodzidalira.
Mutha kugwira ndikutsuka malo ofewa a mwana wanu. Nembanemba yolimba imateteza ubongo.
Malo ofewa abwinobwino amawoneka omira pang'ono ndipo amatha kugunda pang'onopang'ono. Izi ndi zathanzi.
Thandizani mutu ndi khosi la mwana wanu pamene mukugwira ndi kudyetsa. Sinthani malo nthawi zambiri.
Itanani dokotala ngati malo ofewa akuwoneka akumira kapena akuphulika, kapena ngati mwana wanu akudwala.
Malo ofewa amatseka pa ndandanda yake. Oyandikira kwambiri mkati mwa zaka 1 mpaka 3.
Chigamba chofewacho chili ndi dzina: fontanelle. Ndi mpata wokhala ndi nembanemba pakati pa mafupa a chigaza. Nembanembayo ndi yolimba. Zimateteza ubongo mukakhudza pang'ono, kotero mutha kumasuka mukamasisita mutu wa mwana wanu.
Mudzapeza ziwiri zazikulu zofewa mawanga. Gome ili m’munsili likusonyeza pamene aliyense amakhala.
Fontanelle |
Malo |
Maonekedwe |
|---|---|---|
Anterior fontanelle |
Pamwamba pamutu, kutsogolo |
Wooneka ngati diamondi |
Pambuyo pa fontanelle |
Kumbuyo kwa mutu |
Katatu |
Fontanelle yam'mbuyo ndi malo ofewa akulu, osavuta kupeza pamutu wa mwana wanu. Zimakhala pamene mafupa awiri akutsogolo ndi awiri a parietal amakumana. The posterior fontanelle ndi yaying'ono ndipo imakhala kumbuyo, kumene mafupa a parietal amakumana ndi fupa la occipital. Makolo ambiri amaona choyambacho chifukwa ndi chachikulu komanso chowonekera.
Mipata imeneyi imagwira ntchito ziwiri zazikulu. Choyamba, amalola mafupa a chigaza kusinthasintha pobadwa. Mabalawa amatha kuphatikizika pang'ono, kotero mutu umadutsa munjira yoberekera popanda kukanikiza ubongo. Chachiwiri, amapereka chipinda cha ubongo kuti chikule. Ma sutures amakhala osinthika kuyambira ali wakhanda komanso ubwana. Ubongo umakula mofulumira panthawiyi, ndipo madontho ofewa a pamutu pa mwana wanu amalola kuti kukulako kumamutetezabe ku tiziphuphu tating'ono.
Popanda ma sutures osinthika ndi ma fontanelles, ubongo sukanakhoza kukula mokwanira. Ndicho chifukwa chake ma fontanel a mwana amafunikira kwambiri. Iwo sali vuto la mapangidwe. Iwo ndi anzeru mbali ya chitukuko oyambirira. Madontho ofewa pamutu wa mwana wanu adzatseka okha pamene mafupa a chigaza amalumikizana pamodzi. Pakali pano, amachita ndendende zimene ayenera.
Malo ofewa abwinobwino amawoneka osadabwitsa, ndipo ndiye mfundo yake. Nthawi zambiri imakhala ndi mutu wonse. Khungu ndi tsitsi zimaphimba izo, kotero inu simungakhoze kuziwona izo mpaka mutayang'anitsitsa. Gawani tsitsi mofatsa ndikufanizira mbali zonse za mutu. Deralo liyenera kusakanikirana ndi mphira wozungulira. Yendetsani zala zanu pamwamba pake ndipo mudzamva mawonekedwe omwe ali ofewa. Imapindikira mkati pang'ono. Kuviika kodekha kumeneko ndi mawonekedwe ofewa, ndipo kumakuuzani kuti chigaza chimapanga momwe chiyenera kukhalira. Malo ofewa athanzi amamveka ngati mbale yakuya, osati ng'oma yothina. Yang'anani pamene mwana wanu wadekha ndi kudyetsedwa. Mwana amene akulira amaumirira, ndipo zimenezi zingasinthe mmene malowo amamvera kwa kamphindi. Malo aliwonse ofewa pamutu wa mwana ali ndi mawonekedwe akeake, ndipo malo ofewa a mwana wanu amatha kuviika pang'ono ndikukhala bwino bwino. Yang'anani malo ofewa nthawi imodzi tsiku lililonse.
Inde, kugunda pang'onopang'ono ndi kwachibadwa. Mutha kuona kugunda kwamphamvu pansi pa nsonga zanu kapena kugunda pang'ono pamene mwana wanu wagona. Kuthamanga kumeneku kumasonyeza kutuluka kwa magazi kumayenda m'mitsempha yomwe ili pansi pa nembanembayo. Sichizindikiro cha vuto. Makolo ambiri amaona kuti kuphulika kapena kugwedezeka kumakhala koopsa poyamba. Yesetsani kuti musadandaule. Kugunda kopepuka, kokhazikika pamalo ofewa, opindika pang'ono ndi gawo chabe la momwe mawanga ofewa amagwirira ntchito. Kugunda kungabwere ndi kupita ndi kugunda kwa mtima wa mwana wanu ndi zochita zake. Nthawi zambiri imakula pang'onopang'ono pamene ma fontanelles a mwana wanu amalumikizana pamodzi. Masiku ena mudzaziwona nthawi yomweyo. Masiku ena simudzamva kalikonse. Onse ali bwino. Fontanelle si malo ofooka. Ndi msoko wosinthika ukugwira ntchito yake.
Kuzama ndikofunikira kwambiri kuposa kugunda kwa mtima. Malo ofewa omwe amira amakhala pansi kuposa nthawi zonse ndipo amatha kuwoneka ngati chigwa chaching'ono. Chofala kwambiri chomwe chimayambitsa malo ofewa omira ndi kuchepa madzi m'thupi mwa makanda . Perekani mabotolo owonjezera kapena magawo ambiri oyamwitsa, kenaka itanani dokotala. Zizindikiro zina nthawi zambiri zimawonekera pambali pake:
lilime louma ndi milomo
khungu louma, lozizira
kukodza pafupipafupi
palibe misozi polira
maso ogwa
Fontanelle yomwe yamira imathanso, ngakhale nthawi zambiri, kuloza ku kuperewera kwa zakudya m'thupi. Yang'anani mwana yemwe ali wochepa thupi, wotopa, kapena tsitsi louma lomwe limagwa mosavuta. Malo ofewa omira pamutu wa mwana ndi chifukwa chochitira zinthu, osati kudikira ndikuwona.
Tsopano yang'anani mbali ina. Malo ofewa otukumuka amapindikira kunja. Fontanelle yowoneka bwino imakhazikika mutatha kukhazika mtima pansi mwana wanu ndikumugwira mowongoka. Zimamveka zolimba m'malo momira pang'ono. Kutentha thupi kapena kugona kwachilendo kungabwere nawo. Chotsani zinthu zopanda vuto kaye. Kulira, kusanza, kapena kugona pansi kungayambitse kukhuta kwakanthawi kochepa komwe kumakhazikika mwana wanu akakhazikika. Izi sizimatuluka pamene mwana ali bata. Fontanelle yophulika yomwe imakhala yolimba komanso yokwezeka imayenera kuyitanira kwa dokotala wa ana. Kupsyinjika mkati mwa mutu kumatha kupangika pazifukwa zambiri, ndipo dokotala ndiye munthu woyenera kuti athetse vutoli. Khulupirirani maso anu pa ichi. Mumadziwa bwino malo ofewa a mwana wanu, ndipo kufufuza mwamsanga kumakupatsani mtendere wamaganizo. Madontho ofewa onse awiri ayenera kumverera mofanana ndi mawonekedwe, choncho afanizireni. Pitirizani kuyang'ana zofewa m'masiku angapo otsatira, inunso. Fontanelle iliyonse ili ndi nthawi yake, ndipo malo ofewa a mwana wanu angawoneke mosiyana ndi a mwana wina.
Mukudziwa kale kuti nembanemba ndi yolimba. Tsopano tiyeni tikambirane za chisamaliro cha tsiku ndi tsiku. Kugwirana mofatsa, kukumbatirana, kuchapa tsitsi, ndi kutsuka mofewa zonse ndi zotetezeka. Gwiritsani ntchito burashi yofewa kapena dzanja lanu, ndipo musamakolose kapena kukoka khungu. Kakhungu kochindikala, kolimba pansi pamutu kumateteza ubongo, motero kuyeretsa bwino ma fontanelles ndikotetezeka.
Nthawi yosamba ndi pamene makolo ambiri amapuma. Nayi njira yosavuta ya momwe mungasamalirire malo ofewa pamutu wa mwana pakutsuka:
Yambani pamutu ndi nsalu yochapira yoviikidwa m'madzi ofunda.
Pang'ono ndi pang'ono pukutani nkhope ndi nsonga, ndipo ndi bwino kuyeretsa pang'onopang'ono madontho ofewa.
Sambani khosi ndi kuseri kwa makutu.
Gwiritsani ntchito shampu ya ana kamodzi kapena kawiri pa sabata.
Pakani pang'onopang'ono mutu wonse, kuphatikiza pa fontanelles. Mukatsuka, kapu dzanja kudutsa mphumi kuti mafunde athamangire m'mbali osati m'maso. Ngati matope alowa, pukutani ndi nsalu yonyowa ndi madzi ofunda. Pitirizani pansi pa thupi kuchokera pamwamba mpaka pansi. Uwu ndiye mtima wosamalira malo ofewa pamutu wa mwana wanu - bata, wodekha, komanso wachizolowezi.
Thandizo ndilofunika kwambiri kuposa kukhudza. Mpaka mwana wanu akweze mutu wake payekha, thandizani mutu nthawi zonse pamene sakugona chagada. Ikani dzanja limodzi kumbuyo kwa mutu ndi khosi ndi lina pansi. Mutengereni mwana wanu pang'onopang'ono ku chifuwa chanu. Osamukweza wakhanda ndi manja kapena pansi, chifukwa mutu ukhoza kulendewera kapena kuyandama. Phimbani mawondo anu pamene mukukweza kuti muteteze msana wanu.
Mukamugwira mwana wanu molunjika pachifuwa chanu, yang'anani kumimba kwa inu, ikani mutu pafupi ndi phewa lanu, gwirani pansi ndi mkono umodzi, ndikuthandizira kumbuyo kwa mutu ndi khosi ndi dzanja lina. Sungani mwana wanu wowongoka atatha kudyetsa kwa mphindi pafupifupi 30 kuti athandize chimbudzi. Pamene mukugubuduza, gwirani dzanja lomasuka pakhosi ndi mutu kuti musagwedezeke. Onetsetsani kuti mipando yamagalimoto, ma strollers, ndi ma bouncer akhala pamalo olondola. Ngati mutu ukuyenda kutsogolo, sinthani ngodyayo.
Sinthani malo nthawi zambiri kuti chigawo chimodzi cha chigaza chisavutike kwambiri. Monga gawo lachizoloŵezi cha tsiku ndi tsiku, Matewera a ana a Chiaus ndi zopukuta zonyowa za ana zimathandiza kusintha kusintha ndikuyeretsa bata komanso momasuka. Ndimomwe mumasamalirira malo ofewa pamutu wa mwana popanda kupsinjika. Kuyika bwino ndikungosamalira malo ofewa pamutu wa mwana wanu poyenda. Kukumbatirana kulikonse ndi kusintha kwa thewera kumakhala gawo losamalira malo ofewa a mwana wanu. Sungani zizolowezi izi mokhazikika, ndikusamalira malo ofewa kumakhala chikhalidwe chachiwiri. Makolo omwe amafunsa momwe mumasamalirira malo ofewa pamutu wa mwana nthawi zambiri amapeza yankho losavuta: kuthandizira, kufatsa, ndi zosiyanasiyana. Ndiko kuti kusamalira malo ofewa pamutu wa mwana wanu kuchitidwa bwino.
Mwana aliyense amatsatira ndondomeko yake. Ngakhale zili choncho, malo ofewa ambiri amatseka pawindo lomwe mungayembekezere. Gome ili m'munsili likuwonetsa nthawi yokhazikika.
Fontanelle |
Kutseka Kofanana |
|---|---|
Pambuyo pa fontanelle |
M'miyezi ingapo yoyambirira mutabadwa |
Sphenoidal fontanelle |
M'miyezi ingapo yoyambirira mutabadwa |
Mastoid fontanelle |
M'miyezi ingapo yoyambirira mutabadwa |
Anterior fontanelle |
Pafupifupi miyezi 9-18 |
Malo ang'onoang'ono kumbuyo nthawi zambiri amatseka mkati mwa miyezi ingapo yoyambirira. Malo okulirapo akutsogolo nthawi zambiri amatseka pafupifupi miyezi 18. Ana ena amatenga nthawi yayitali, ndipo ndi bwino. Mungadabwe kuti ndi liti pamene malo ofewa a khanda amatsekeka bwino. Yankho lake ndi losiyana kwa mwana aliyense, ndipo dokotala wa ana amafufuza pa ulendo uliwonse.
Lolani malo ofewa atseke okha pamene mwana wanu akukula. Osayikanikiza, ndipo musayese kuyipanga kuti itseke mwachangu. Mafupa a chigaza amalumikizana pamodzi pa nthawi yawoyawo. Ntchito yanu ndikungoyang'ana ndikuzindikira kusintha kulikonse.
Fontanelle yotseka mochedwa imakhala yotseguka pakadutsa miyezi 24 kutsogolo, kapena pambuyo pa miyezi inayi kumbuyo. Nthawi zambiri zimakhala zopanda vuto. Komabe, nthawi zina fontanelle yochedwa imasonya ku vuto la thanzi. Yang'anani pazifukwa izi:
congenital hypothyroidism, yomwe imachepetsa kukula kwa mafupa
rickets kapena kusowa kwa vitamini D, komwe kumachepetsa mafupa
chibadwa monga Down syndrome
matenda a metabolic mafupa
kuchuluka kwa intracranial kapena hydrocephalus
kusowa kwa zakudya m'thupi
Kutseka koyambirira kumafunikiranso chidwi. Kafukufuku wokhudza ana athanzi omwe ali ndi kutsekeka koyambirira adapeza zotsika pang'ono zamagalimoto ndi chidziwitso pakuwunika kwa Bayley III. Palibe mwana yemwe adawonetsa kuchedwa kowonekera bwino, ndipo nthawi yokhayo sinali chinthu chachikulu. Olemba amalimbikitsa kutsata kwachitukuko.
Nayi mfundo yofunika kwambiri: kutseka koyambirira kapena mochedwa sikuli chifukwa chochitira mantha. Katengereni pakayezetsa mwana bwino. Dokotala wanu amatha kuyeza kukula kwa mutu, kuwunikanso tchati chakukula, ndikuyesa mayeso ngati pakufunika. Funsani za nthawi yomwe malo ofewa a mwana amatsekeka paulendo wotsatira, ndikugawana chilichonse chomwe sichikuwoneka. Kuyang'ana mosamala kumakupatsani chidziwitso komanso chitetezo cha mwana wanu.
Zotupa zazing'ono zimachitika. Mwana wanu amanjenjemera panthawi ya a kusintha thewera , chidole cha mchimwene wake chimagudubuzika pa kama, kapena lamba wapampando wagalimoto. Pumulani mpweya. Nembanemba yomwe ili pamwamba pa fontaneli ndi yolimba, ndipo imatchinjiriza ubongo pakagogoda tsiku lililonse. Ntchito yanu tsopano ndi yosavuta: yang'anani khalidwe la mwana wanu ndi maonekedwe ake tsiku lotsatira kapena awiri.
Mabampu ambiri sasiya chizindikiro nkomwe. Kadontho kakang'ono kofiira pamutu kumatha kuzimiririka mkati mwa mphindi zochepa. Onani mmene mwana wanu amachitira m’malo mongoyang’ana pakhungu. Mwana amene amadya bwino, kusewera, ndi kugona nthawi zambiri amakhala bwino.
Zizindikiro zina ziyenera kuyang'anitsitsa. Sungani mndandandawu pafupi:
kulira kosalekeza kuti palibe chimene chimatonthoza
kusanza, makamaka kusanza mobwerezabwereza kapena mwamphamvu
kusintha kwa tulo, kuchokera kugona kosazolowereka kupita ku zovuta kudzuka
kupsa mtima kosazolowereka kapena mwana yemwe akuwoneka kuti sali bwino
malo ofewa otukumuka pambuyo pa kuvulala, zomwe zingasonyeze magazi kapena kuchuluka kwamadzimadzi mu ubongo
Womalizirayo amafunikira chithandizo chamankhwala mwamsanga. Fontanelle yophulika yomwe imakulirakulirabe pamene mwana wanu ali wodekha, wowongoka, ndi chete si chizindikiro chodikirira ndikuwona. Palibenso malo ofewa omira ophatikizidwa ndi kudyetsedwa kosakwanira. Ngati mungadzifunse nthawi yomwe muyenera kuda nkhawa ndi kusintha kwa fontanelle, khulupirirani chibadwa chimenecho ndikuyimba foni.
Itanani dokotala wa ana ngati malowo akuwoneka kuti amira kapena akuphulika, kapena ngati mwana wanu akuwoneka kuti sakudwala mwanjira ina iliyonse. Kutentha kwa 100.4°F (38°C) kapenanso kupitirira apo, makamaka m'mbali mwa fontanelle yophulika. Momwemonso kukomoka, kupuma mwachangu kapena movutikira, zidzolo zomwe sizizimiririka mukapanikizika, kapena kutupa kwa ma lymph nodes m'khosi kapena kuseri kwa makutu.
Inu mumamudziwa bwino mwana wanu. Nthawi yodandaula za malo ofewa a mwana imabwera pa zinthu ziwiri: momwe malowa amawonekera komanso momwe mwana wanu amachitira. Fontanelle yomwe yamira, fontanelle yolimba komanso yotukuka, kapena khanda lomwe limavuta kudzutsa zonse zomwe zimayenera kuyimba. Nthawi yodandaula za malo ofewa a mwana musamamve ngati masewera ongoyerekeza. Tengani foni. Dokotala wanu angakonde kumva kuchokera kwa inu kusiyana ndi kukhala kunyumba ndikudandaula. Madontho ofewa a ana amamangidwa kuti athe kuthana ndi tiziphuphu tating'ono, ndipo kufufuza mwamsanga kumakupatsani mtendere wamaganizo pa malo ofewa pamutu wa mwana. Pitirizani kuyang'ana madontho onse awiriwa masiku angapo otsatira, ndipo zindikirani kusintha kulikonse pa malo ofewa a mwana wanu. Kholo lodekha limaona zambiri, choncho khalani chete ndi kuyang’anitsitsa.
Chigamba chaching'onocho ndi chabwinobwino, chokhudza, komanso mbali yakukula bwino. Mukhoza kuchapa, kuchapa, ndi kukumbatira mwana wanu popanda mantha. Nembanemba yolimba imateteza.
Yang'anirani malo omwe amira, otupa, kapena olimba modabwitsa. Mumamudziwa bwino mwana wanu, choncho khulupirirani chibadwa chanu ndipo muitane dokotala pamene chinachake chalakwika. Kukayezetsa mwana nthawi zonse kumapangitsa kuti ana anu aziona kutsekedwa ndi kukula kwa ana pakapita nthawi.
Malo ofewa a mwana wanu adzatseka pa nthawi yake. Mpaka nthawi imeneyo, manja odekha komanso kuyezetsa kokhazikika ndizomwe mukufunikira. Mukuchita ntchito yabwino. Madontho ofewa amenewo ndi umboni chabe wa mmene malo ofewa a mwana wanu amapangidwira mwanzeru kuti akule.
Inde, pitirirani nazo. Gwiritsani ntchito burashi yofewa kapena dzanja lanu ndikusisita mofatsa. Nembanemba ya pansi pa nsonga ndi yolimba, kotero kuti kudzikongoletsa bwino sikungapweteke mwana wanu. Lumphani kukolopa kapena kukoka kulikonse, ndipo muli bwino.
Kukomoka kumeneku kumachokera ku magazi omwe amayenda m'mitsempha yomwe ili pansi pa nembanembayo. Kugunda pang'onopang'ono kumakhala bwino ndipo nthawi zambiri kumazirala pamene mafupa a chigaza amalumikizana pamodzi. Mutha kuziwona tsiku lina osati lotsatira. Onse ali bwino.
Ayi konse. Tsitsi, kaimidwe, ndi mmene mwana wanu akumvera zonse zimasintha momwe zimakhalira zosavuta kuzipeza. Masiku ena zimamveka zomveka, masiku ena palibe. Funsani dokotala wanu wa ana kuti akawone ulendo wotsatira wodziwa bwino mwana.
Chipewa chosasunthika kapena lamba wofewa ndi wotetezeka. Ingopewani chilichonse chothina, cholimba, kapena chodulidwa mwamphamvu pamutu. Comfort ndiye natsogolereni pano. Ngati chizindikiro chikhala pakhungu mukachichotsa, choyenerera chimakhala chovuta kwambiri.
Inde, shampu ya mwana ndiyabwino. Gwiritsani ntchito kamodzi kapena kawiri pa sabata ndikutsuka ndi madzi ofunda. Kokani dzanja lanu pamphumi kuti mafunde athamangire cham'mbali. Kutsuka mofatsa kumasunga malo onse ofewa kukhala oyera popanda chiopsezo chilichonse.
zilibe kanthu!