Va'aiga: 0 Tusitala: Fa'atonu Site Taimi Fa'asalalau: 2026-11-08 Afuaga: Nofoaga
Ioe, e mafai ona e pa'i malie i le mea vaivai o lau pepe. O le tele o matua e popole i lena paʻu vaivai i luga o le ulu. O le tala fiafia lenei: o se pa'u malo e ufiufi ai le vaega ma puipuia ai le fai'ai i lalo. O lau pa'i malie, o se fusi, po'o se shampoo e le afaina ai.
Ae ui i lea, o lena fatu itiiti ma le paʻu e mafai ona tulaʻi mai ai ni fesili. O le tausiaina o le mea vaivai i luga o le ulu o lau pepe e amata ile iloa o mea masani. O lenei ta'iala e ta'ita'ia oe po'o le ā le mea vaivai, pe fa'afefea ona va'aia se mea vaivai masani, ma fa'ailoga o le lapata'iga o lona uiga ole vala'au ile foma'i. O le a fa'amae'aina lou lagona to'a ma sili atu le mautinoa.
E mafai ona e pa'i malie ma fufulu le vaega vaivai o lau pepe. O se membrane malo e puipuia le fai'ai.
O se mea vaivai masani e foliga mai ua pa'u ma e ono tatavale malie. O le soifua maloloina lea.
Lagolago le ulu ma le ua o lau pepe a'o uu ma fafaga. Suia soo tulaga.
Valaau le foma'i pe a foliga ua goto pe fa'apupula le vaega vaivai, pe ua ma'i lau pepe.
O le vaega vaivai e tapunia i lana lava faasologa. Tele latalata ile 1 i le 3 tausaga.
E i ai le igoa lena patch mu'amu'a: o le fontanelle. O se va ua ufitia i le ponaivi i le va o ponaivi. E faigata le membrane. E puipuia ai le fai'ai pe a pa'i malu, ina ia e malolo pe a e sasaina le ulu o lau pepe.
O le ae mauaina ni vaega vaivai pepe se lua. O le laulau o loʻo i lalo o loʻo faʻaalia ai le mea e nonofo ai tagata taʻitoʻatasi.
Fontanelle |
Nofoaga |
foliga |
|---|---|---|
Fontanelle i luma |
I luga o le ulu, agai i luma |
foliga taimane |
Fontanelle i tua |
Tua o le ulu |
tafatolu |
O le fo'i pito i luma o le pito vaivai tele lea e faigofie ona maua i luga o le ulu o lau pepe. E nofo i le mea e fetaui ai ivi e lua i luma ma ponaivi e lua. E la'ititi le fontanelle pito i tua ma nofo i tua, lea e fetaui ai le ponaivi fa'atasi ma le ponaivi occipital. O le tele o matua latou te matauina muamua le pito i luma aua e lapopoa ma sili atu ona iloa.
O nei va e lua galuega tetele. Muamua, latou te tuʻu le ponaivi o le ulupoʻo e faʻafefe i le taimi o le fanau mai. O papatusi e mafai ona sosolo teisi, o lea e ui atu ai le ulu i le ala fanau e aunoa ma le oomiina o le faiʻai. Lona lua, latou te tuʻuina atu le potu faiʻai e tupu ai. E tumau le fetuutuunai o su'i i le taimi o pepe ma laiti. E vave ona tupu le fai'ai i lea la'asaga, ma o mea vaivai i luga o le ulu o lau pepe e mafai ai ona tuputupu a'e a'o puipuia pea mai patupatu laiti.
A aunoa ma ni suisui fetuutuunai ma fontanelles, e le mafai ona tupu le fai'ai. O le mafuaaga lena e matua taua tele ai le vaipuna o pepe. E le o se faaletonu o le mamanu. O latou o se vaega atamai o le atinaʻe vave. O mea vaivai i luga o le ulu o lau pepe o le a tapuni na o ia a'o pipii faatasi ponaivi. Mo le taimi nei, latou te faia tonu lava le mea e tatau ona latou faia.
O se mea vaivai masani e foliga mai e le mafaamatalaina, ma o le mea tonu lena. E saofa'i tele lava e fufula ma le isi vaega o le ulu. O le pa'u ma le lauulu e ufiufi ai, atonu e te le va'aia se'ia e va'ai toto'a. Vaevae malie le lauulu ma faatusatusa itu uma e lua o le ulu. O le vaega e tatau ona faʻafefiloi ma le piʻo o loʻo siomia ai. Fa'asolo i luga ou tamatamailima ma o le ae lagona se mea e fai si malu. E faapi'o teisi i totonu. O lena toulu malu o le foliga masani lea o mea vaivai, ma e taʻu atu ia te oe o loʻo faʻatupu le ulupoo e pei ona tatau ai. O se nofoaga malu maloloina e pei o se ipu papa'u, ae le o se pa'u malo. Siaki pe a filemu lau pepe ma fafaga. O se pepe tagi e tete'e, ma e mafai ona suia le lagona o le pisia mo sina taimi. Soo se vaega vaivai i luga o le ulu o le pepe e iai lona lava foliga, ma o le mea vaivai o lau pepe e mafai ona fufui teisi ma e masani lava. Siaki le vaega vaivai i le taimi lava e tasi i aso taitasi.
Ioe, o se fatu malū e masani lava. Atonu e te matauina se pa'u vaivai i lalo o ou tamatamai lima po'o se pa'u itiiti pe a taoto lau pepe. O lena pao e atagia ai le tafe atu o le toto i totonu o va'a i lalo ifo o le membrane. E le o se faailoga o faalavelave. O le tele o matua latou te iloa le fa'apopoleina po'o le pulupulu o mea vaivai e fa'afefe i le taimi muamua. Taumafai e aua le popole. O se pa'u mama ma tumau i se isi mea vaivai, la'ititi pi'o ose vaega o le auala e galue ai ma'i vaivai pepe. Atonu e sau le tata ma alu faatasi ma le tata o le fatu ma le gaioiga a lau pepe. E masani ona tupu a'e e tau le iloa atu a'o lalaga fa'atasi lau pepe. O nisi aso e te va'aia ai loa. O isi aso e te le lagonaina lava se mea. E lelei uma. O le fontanelle e le o se mea vaivai. O se su'isu'i fetu'utu'una'i e fai lana galuega.
E sili atu le taua o le loloto nai lo le fatu. O se mea vaivai ua goto e nofo i lalo ifo nai lo le masani ma e mafai ona foliga mai o se tamai lua. Ole mafua'aga sili ona masani ole pa'u vaivai ole fa'amama le vai i pepe . Tu'u atu fagu fa'aopoopo po'o nisi fa'asusu susu, vili le foma'i. O isi faʻailoga e masani ona faʻaalia i tafatafa o ia:
mago laulaufaiva ma laugutu
pa'u mago, malulu
e le masani ona mimi
leai ni loimata pe a tagi
mata goto
E mafai fo'i e se vaipuna goto, e ui lava e le masani ai, ona fa'asino atu i le le lava o meaai. Va'ai mo se pepe e la'ititi lona mamafa, vaivai, pe mago fo'i lauulu e pa'u gofie. O se vaega vaivai i luga o le ulu o se pepe o se mafuaaga lea e galue ai, ae le o le faatali ma vaai.
Vaai nei i le isi itu. O se vaega vaivai o lo'o fa'apupula e pi'o i fafo. E tumau pea le si'i a'e ose fu'a fa'afefete moni pe a uma ona e fa'afilemu lau pepe ma fa'asa'o i luga. E lagona le mausali nai lo le pa'u teisi. E mafai ona o'o mai i le fiva po'o le moe e le masani ai. Fa'ate'a muamua mea e le afaina. O le tagi, pua'i, po'o le taoto fa'apa'apa e mafai ona fa'ato'ato'a ai se taimi puupuu pe a to'a lau pepe. E le fa'afefeteina a'o to'a le pepe. O se vaipuna fa'afefete e tumau ma si'itia e tatau ona vala'au i lau foma'i. O le mamafa i totonu o le ulu e mafai ona fausia mo le tele o mafuaʻaga, ma o lau fomaʻi o le tagata saʻo e faʻavasegaina. Talitonu i ou mata i lenei mea. E te iloa lelei le vaivai o lau pepe, ma o le siaki vave e te maua ai le filemu o le mafaufau. E tatau ona tutusa lagona vaivai i mea e lua, o lea ia faatusatusa. Fa'aauau le mata'ituina o vaega vaivai i nai aso o lumana'i, fo'i. E tofu fo'i vaipuna ma lana fa'asologa o taimi, ma e ono foliga ese le pito vaivai o lau pepe mai le isi pepe.
Ua uma ona e iloa e faigata le membrane. Ia tatou talanoa nei e uiga i le tausiga i aso taitasi. Pa'i malie, fusi, fufulu lauulu, ma pulumu malu e saogalemu uma. Fa'aaogā se pulumu malu po'o lou lima, ma 'aua ne'i fufulu pe toso le pa'u. O se pa'u mafiafia ma umi i lalo ifo o le ulu e puipuia ai le fai'ai, o lea e saogalemu ai le fa'amama malie i luga o fontanelles.
O taimi taele e malolo ai le tele o matua. Ole masaniga faigofie lea ile fa'afefea ona e tausia le mea vaivai ile ulu ole pepe ile taimi ole taele:
Amata ile ulu ile solo taele fufui ile vai mafanafana.
Solo lemu foliga ma le ulu, ma e saogalemu e faamama lemu i luga o vaega vaivai.
Fa'amama le pi'opi'o o le ua ma tua o taliga.
Fa'aaoga le shampoo pepe na'o le tasi pe faalua i le vaiaso.
Fa'amama lemu le pa'u atoa, e aofia ai fo'i fa'amau. A e fufulu, u'u le lima i luga o le muaulu ina ia tafe atu le sua i itu ae le o mata. Afai e sau i totonu, solo i se ie taele susu ma vai mafanafana. Faʻaauau i lalo le tino mai luga i lalo. O le fatu lea o le tausiga o le vaega vaivai i luga o le ulu o lau pepe - filemu, agamalu, ma masani.
E taua le lagolago nai lo le pa'i. Seiloga e sii i luga le ulu o lau pepe, ia lagolago le ulu i soo se taimi e le o taoto i luga o latou tua. Tuu le lima e tasi i tua o le ulu ma le ua ma le isi i lalo ole pito i lalo. Su'e lemu lau pepe i luga i lou fatafata. Aua ne'i sii i luga se pepe fou i luga po'o lalo o lima, aua e mafai ona tautau pe pa'u le ulu. punou ou tulivae a o e si'i e puipui lou tua.
Pe a si'i sa'o lau pepe i lou fatafata, fa'asaga le manava ia te oe, tu'u le ulu i tafatafa o lou tauau, lagolago le pito i lalo i le lima e tasi, ma lagolago le tua o le ulu ma le ua i le isi lima. Taofi sa'o lau pepe pe a uma ona fafaga mo le tusa ma le 30 minute e fesoasoani ai i le ga'ina. Pe a manava, taofi le lima matala i luga o le ua ma le ulu ina ia aua ne'i tetete. Siaki o nofoa ta'avale, strollers, ma bouncers o lo'o nofo i le ala sa'o. Afai e pa'ū le ulu i luma, toe fetuunai le tulimanu.
Suia soo ni tulaga ina ia leai se vaega o le ulupoo e mamafa tele. I le avea ai ma se vaega o se faiga masani i aso taitasi, Chiaus ma solo susu pepe e fesoasoani e fa'amautu suiga ma fa'amama e to'afilemu ma fa'alelei. O napekini pepe a O le auala lena e te tausia ai le vaega vaivai i luga o le ulu o le pepe e aunoa ma le popole. O le fa'atulagaina lelei e na'o le tausiaina o le vaega vaivai i luga o le ulu o lau pepe i le gaioi. So'o se fusi ma so'o se suiga napekini e avea ma vaega o le tausiga o le vaivai o lau pepe. Ia tumau pea nei mausa, ma o le tausiga o le vaega vaivai e avea ma natura lona lua. O matua e fesili mai pe faapefea ona e tausia le vaega vaivai i luga o le ulu o se pepe e masani ona maua le tali e faigofie: lagolago, agamalu, ma le eseese. O lona uiga o le tausia lelei o le vaega vaivai o le ulu o lau pepe.
E mulimulita'i pepe uma i a latou lava fa'atulagaga. E ui lava i lea, o le tele o mea vaivai e tapunia i totonu o se faamalama e mafai ona e faʻamoemoeina. O le laulau o loʻo i lalo o loʻo faʻaalia ai le taimi masani.
Fontanelle |
Tapuni masani |
|---|---|
Fontanelle i tua |
I totonu o nai masina muamua talu ona fanau mai |
Sphenoidal fontanelle |
I totonu o nai masina muamua talu ona fanau mai |
Mastoid fontanelle |
I totonu o nai masina muamua talu ona fanau mai |
Fontanelle i luma |
E tusa ma le 9–18 masina le matua |
O le pito la'ititi pito i tua e masani ona tapunia i totonu o nai masina muamua. Ole pito pito i luma tele e masani ona tapunia ile 18 masina. O nisi tamaiti e fai sina umi, ma e lelei. Atonu e te taumānatu po o afea e tapunia lelei ai le vaega vaivai o se pepe. E eseese le tali mo pepe ta'itasi, ma e siaki e lau foma'i i asiasiga ta'itasi.
Tuu le vaega vaivai e tapuni na o ia ao tuputupu ae lau pepe. Aua le fetaomi i luga, ma aua le taumafai e tapunia vave. O ponaivi o le ulupo'o e pipii fa'atasi i la latou lava taimi. O lau galuega o le matamata ma matau soʻo se suiga.
O le vaipuna tuai e tapuni o lo'o matala pea pe a ma le 24 masina i luma, pe a mae'a le 4 masina i tua. O le tele o mataupu e le afaina. O nisi taimi, e ui i lea, o le tuai o le fontanelle e faʻasino i se faʻafitauli o le soifua maloloina. Vaʻai mo mafuaʻaga nei:
hypothyroidism fanau, lea e faagesegese ai le tupu aʻe o ponaivi
rickets po'o le le lava o le vaitamini D, lea e faamaluluina ai ponaivi
tulaga tau kenera e pei ole Down syndrome
faaletonu o ponaivi metabolic
faʻateleina le mamafa o le intracranial poʻo le hydrocephalus
le paleni
O le vave tapunia e tatau foi ona gauai atu i ai. O su'esu'ega i tamaiti soifua maloloina e vave tapuni i luma na maua ai ni sikoa maualalo o le afi ma le mafaufau ile iloiloga a Bayley III. E leai se tamaititi na faʻaalia manino le tuai o le tuputupu ae, ma o le taimi lava ia e le o le mea autu. E fautuaina e le au tusitala le tulitatao mo le atinaʻe.
O le manatu autu lenei: e le o le vave po o le tuai ona tapunia o se mafuaaga e popole ai. Aumai i se su'ega a le tamaitiiti. E mafai e lau foma'i ona fua le ulu o le ulu, toe iloilo le siata o le tuputupu a'e, ma fa'atonu su'ega pe a mana'omia. Fesili e uiga i le taimi e tapunia ai le vaega vaivai o se pepe i lau isi asiasiga, ma faʻasoa soʻo se mea e foliga mai e leai. O le va'ava'ai toto'a e fa'ailoa atu ai ma le saogalemu lau pepe.
E tupu ni patupatu laiti. E mimilo lau pepe ile a sui napekini , ta'avale meata'alo a se tei mai le nofoa, po'o se fusi o le nofoa ta'avale. Manava. O le pa'u i luga o le fontanelle e faigata, ma e puipuia ai le fai'ai i taimi o tu'itu'i i aso uma. O lau galuega i le taimi nei e faigofie: vaʻai i amioga a lau pepe ma foliga o le pisia mo le isi aso pe lua.
O le tele o patupatu e leai se faailoga. O se tamai lanu mumu i luga o le ulu e mafai ona mou atu i totonu o minute. Va'ai pe fa'afefea ona fai lau pepe nai lo le sioa i le pa'u. O se pepe e lelei lana fafaga, taalo, ma nofo moe e masani lava ona lelei.
O nisi fa'ailoga e tatau ona va'ai toto'a. Taofi le lisi lenei:
e le mapu le fetagisi e leai se mea e malu ai
pua'i, ae maise le fa'asu'ati faifai pea pe fa'amalosi
suiga i le moe, mai le momoe e le masani ai i le faaletonu o le ala
itaita e le masani ai po o se pepe e foliga mai e le lelei
se mea vaivai fa'apupula pe a uma le manu'a, lea e ono fa'ailoa mai ai le toto po'o le fa'aputuina o le sua i totonu o le fai'ai
O lena mea mulimuli e manaʻomia vave togafitiga faafomaʻi. Ose fu'a fa'afefete e tumau pea i luga a'o to'a, sa'o, ma filemu lau pepe e le o se fa'ailoga fa'atali ma va'ai. E leai fo'i se mea vaivai ua goto fa'atasi ma le le lelei o le fafagaina. Afai e te fesili ifo ia te oe lava pe o afea e te popole ai i suiga o fontanelle, faʻalagolago i lena lagona ma fai le telefoni.
Vala'au lau foma'i pe a foliga e le masani ai le goto pe fa'apupula le vaega, pe foliga mai e le lelei lau pepe i so'o se itu. O le fiva e 100.4°F (38°C) po'o le maualuga atu fo'i e afaina, ae maise lava i tafatafa o le fu'a fa'afefete. E faapena foi ona faoa, manava vave pe tigaina, o se mageso e le mou atu pe a oomi, po o le fulafula o pona o le lymph i le ua po o tua o taliga.
E te iloa lelei lau pepe. O le taimi e te popole ai i le vaivai o le pepe e mafua mai i mea e lua: pe faʻafefea ona foliga mai o le ila ma pe faʻafefea ona gaoioi lau pepe. O se vai vai ua goto, o se vaia'a fa'afefeteina malosi ma si'i a'e, po'o se pepe e faigata ona fafagu e tatau uma lava ona vala'au. O le taimi e popole ai i le vaivai o le pepe e le tatau ona pei o se taaloga taumatemate. Ave i luga le telefoni. E mana'o lau foma'i e fa'alogo mai ia te oe nai lo lou nofonofo i le fale ma fa'anoanoa. O na mea vaivai pepe e fausia e taulima ai patupatu laiti, ma o se siaki vave e te maua ai le filemu o le mafaufau e uiga i le vaivai i luga o le ulu o se pepe. Va'ai pea i vaega vaivai uma e lua i nai aso o lumana'i, ma matau so'o se suiga i le vaega vaivai o lau pepe. O se matua to'afimalie e iloa atili, o lea ia to'a ma matau.
O lena patch mu'amu'a e masani, pa'i, ma o se vaega o le tuputupu ae maloloina. E mafai ona e fufuluina, pulumu, ma fusi lau pepe e aunoa ma le fefe. O se membrane malo e fai le puipuiga.
Va'ava'ai atu mo se mea magoto, fa'afefete, po'o se mea vaivai e le masani ai. E te iloa lelei lau pepe, ia fa'alagolago i ou lagona ma vala'au le foma'i pe a iai se mea e lagona. O siaki masani o tamaiti lelei e mafai ai e lau foma'i ona siaki le tapunia ma le tuputupu a'e i le aluga o taimi.
O le a tapunia le vaega vaivai o lau pepe i lana lava fa'atulagaga. Se'ia o'o i lena taimi, o lima agamalu ma siaki tumau na'o mea e te mana'omia. O lo'o e faia se galuega lelei. O na mea vaivai e na'o le fa'amaoniga o le atamai o le mea vaivai o lau pepe ua mamanuina mo le tuputupu a'e.
Ioe, alu i luma. Fa'aaoga se pulumu malu po'o lou lima ma sasa lemu. O le pa'u o lo'o i lalo o le ulu e faigata, o le teuga masani e le afaina ai lau pepe. Fa'ase'e so'o se fufulu po'o se toso, ma o lo'o e manuia.
O lena pao vaivai e sau mai le toto o loʻo tafe i totonu o vaʻa i lalo o le membrane. O le tata malie o se mea masani ma e masani ona mou atu pe a pipii faatasi ponaivi. E mafai ona e vaai i ai i se tasi aso ae le o le isi. E lelei uma.
E leo mea uma. O lauulu, fa'atulagaina, ma lagona o lau pepe e suia uma le faigofie ona maua. O nisi aso e lagona le manino, o isi aso e tau leai. Fai i lau foma'i e siaki i le isi asiasiga a le tamaititi lelei.
O se pulou fa'apipi'i matala po'o se fusi ulu mālū e saogalemu. Tau lava o le aloese mai soo se mea e fufusi, malo, pe pipii mau i luga o le ulu. O le mafanafana o lau ta'iala iinei. Afai e tumau se faʻailoga i luga o le paʻu pe a uma ona e aveese, o le mea e fetaui e matua faʻafefe.
Ioe, e lelei le shampoo pepe. Fa'aaoga tasi pe faalua i le vaiaso ma fufulu ile vai su'esu'e. Tuu lou lima i luga o le muaulu ina ia tafe i autafa le sua. O le fufulu mama e fa'amama uma vaega vaivai e aunoa ma se lamatiaga.
mea e gaogao!