Maikutlo: 0 Mongoli: Nako ea Phatlalatso ea Mohlophisi oa Sebaka: 2026-11-06 Tšimoloho: Sebaka
Koetliso ea ntloana ngoana ea sa bueng ea nang le autism a ka ikutloa eka ke ntho e ngata. Litšitiso tsa puisano ha li etse hore katleho e se ke ea khoneha. Ho hanyetsa matloana ho tloaelehile haholo ho bana ba nang le autistic (49.1%) ho feta har'a lithaka tse ntseng li hōla (8.0%).
Mohlomong ngoana oa hau ha a na mantsoe a ho bontša hore 'Ke hloka ho tsamaea.' Mohlomong kamore ea ho hlapela e utloahala e lerata haholo kapa e khanya haholo. Litšitiso tsena li tloaelehile koetlisong ea potty ngoana ea nang le autistic ea nang le tsebo e fokolang ea mantsoe. Li ka sebetsoa.
Bana ba sa bueng ba nang le autism ba atleha ka tšehetso e tsitsitseng. Mona ke malebela a 10 a koetliso ea matloana bakeng sa bana ba nang le autism. Shebella lipontšo tse sa bueng, haha litsebo tsa puisano, 'me u tšoare thuto ea pitsa e le lebelo la marathone. Tsoelo-pele e ka 'na ea lieha. Tlhōlo e 'ngoe le e 'ngoe e nyenyane e bohlokoa.
Theha mokhoa oa ho hlapela o sa fetoheng, ka linako tse reriloeng tsa ho lula, ho thusa ho fokotsa matšoenyeho.
Sebelisa litšoantšo le mananeo a bonoang ho bontša mohato o mong le o mong oa tloaelo ea lipitsa.
Etsa hore kamore ea ho hlapela e be bonolo haholoanyane bakeng sa litho tsa kutlo ka ho nolofatsa mabone, melumo le mekhoa e metle.
Ruta ntloana ka mehato e menyenyane, 'me u putsa katleho e' ngoe le e 'ngoe hang-hang.
Etsa mokhoa o bonolo oa hore ngoana oa hau a kope ntloana, joalo ka likarete tsa litšoantšo kapa matšoao.
Kemiso e tsitsitseng ke motheo oa malebela a koetliso ea matloana bakeng sa bana ba nang le autism. Ngoana oa hau a ke ke a u bolella se tlang ka mor'a moo. Ho e-na le hoo, ho na le kemiso e ka lebelloang esale pele. Lipatlisiso ka autism li tšehetsa sena. Litloaelo tse hlophisitsoeng tsa ho lula li thusa bana ba nang le autism hore ba tloaelane le ho phutholoha ha ba ntse ba tsoela pele ka ntloana. Ka nako e tšoanang, sebaka se le seng, mehato e tšoanang. Mokhoa oo o theola ho tšoenyeha ho ngoana ea sa bueng ea nang le autism.
Nahana ka eona e le script eo ngoana oa hau a ithutang eona ka ho e etsa. Ba qala ho lebella ho etela ntloana pele e etsahala. Tšabo ea fokotseha ha ho se letho le ba makatsang.
Qala ka ho etela kamore ea ho hlapa metsotso e meng le e meng e 30 ho isa ho e 60. U ka boela ua leka sebali ka metsotso e meng le e meng e 20 ka ho lula metsotso e 3 ka pitsa. Lula u khutsitse 'me u khutsitse. Lenaneo le le leng le atlehileng le ile la koaheloa ho lula metsotso e 3 le ho tlosa maleiri nakong ea sekolo. Basebetsi ba fane ka moputso hang ka mor'a ho ntša metsi ka ntloaneng. Ka mor'a moo ba ile ba eketsa nako pakeng tsa maeto ha ngoana e mong le e mong a tseba nako ea pele. Linyeoe tsohle tse 5 li ile tsa ntlafala, 'me litsebi tsa litsebi li ile tsa tsamaisa lenaneo ka tlhokomelo e fokolang ea bongaka.
Sheba se sebetsang ho ngoana oa hau. Matsatsi a mang a tla phalla. Ba bang ba ke ke ba. Leha ho le joalo, khomarela moralo. Consistency ke eona e etsang hore koetliso ea potty e tobetse, 'me e fetola thuto ea potty tloaelo e khutsitseng ho e-na le ntoa. Mokhoa oa ho koetlisa lipitsa o putsa mamello, kahoo boloka mohato o mong le o mong o le monyenyane ebile o phetoa.
Mantsoe a nyamela kapele ho ngoana ea sa bueng. Litšoantšo li lula li le teng. Ke ka hoo litšehetso tse bonahalang li lutse haufi le holimo lethathamong la malebela a koetliso ea matloana bakeng sa bana ba nang le autism. Lenaneo la pono le bonts'a ts'ebetso eohle e le mola oa litšoantšo tse bonolo. Likarete tsa mohato li arola mosebetsi ka liketso tse le 'ngoe. Hammoho, ba fa bana ba nang le autism 'mapa oo ba ka o balang ntle le ho utloa taelo e le' ngoe.
Theha kemiso ea hau ea ho bona ntloana ho potoloha kemiso ea 'nete ea ngoana oa hau. Sebelisa letlapa la poso, lakane e nang le laminate kapa letlapa. Thala kapa foto mokhahlelo ka mong ka tatellano:
Tsamaea ka kamoreng ea ho hlapela.
Hula borikhoe.
Lula holim'a ntloana.
Hlakola.
Hlakola.
Hlatsoa matsoho.
Boloka litšoantšo li hlakile ebile li mebala. Kenya metsu kapa li-checkmark lipakeng tsa tsona. Sete ea karete e nyane le eona e sebetsa hantle. Ngoana oa hau a ka u fa karete ea ntloana kapa a u supa. Seo se ba fa mokhoa oa ho botsa, ka puo kapa ntle le eona.
Sebaka se bohlokoa joalo ka litšoantšo. Beha likarete tsa mehato leboteng la kamore ea ho hlapela boemong ba leihlo la ngoana oa hau, ho tloha ho le letšehali ho ea ho le letona. Beha karete ea ntloana moo ho leng bonolo ho fihla teng. Ngoana oa hau a ka e tšoara, a fana ka eona, kapa a e tlanya neng kapa neng ha a batla ho ea.
Ebe u etsa mohlala oa mehato ha u ntse u supa karete ka 'ngoe. Boloka mantsoe a hao a le makhutšoanyane. Supa karete ea borikhoe 'me u re 'borikhoe fatše.' Supa karete ea ntloana 'me u re ' lula.' Sena se tsamaisa setšoantšo le ketso. Ha nako e ntse e ea, karete feela e jara molaetsa.
Litlhahiso tsena tsa pono li boetse li fokotsa ho tšoenyeha nakong ea koetliso ea lipitsa. Ngoana oa hau o bona se tlang ka mor'a moo, kahoo ha ho letho le utloang eka ke ntho e makatsang. Kopanya likarete ka sebali sa nako le mokhoa o tsitsitseng. Kamore ea ho hlapela e khaotsa ho ba sephiri 'me e qala ho ba sebaka seo ngoana oa hau a ka se bolelang esale pele. Seo se bolela esale pele ke sebaka se khutsitseng sa koetliso ea ntloana ea autism, 'me ha e u lefelle letho haese mohatisi le theipi e itseng.
Liphapang tsa maikutlo li ama tsela eo ngoana oa hau a ikutloang ka eona ka kamoreng ea ho hlapela. Ntloana e phophomang metsi e ka utloahala eka ke lerata. Mabone a holimo a khanyang a ka hlaba. Setulo se batang se ka utloahala se tšosa. Maikutlo ana ke a sebele, 'me a tloaelehile ho koetlisa ngoana oa hau ea se nang mantsoe.
Liphetoho tse nyane ka kamoreng li ka etsa phapang e kholo. Leka litokiso tsena:
Fapanyetsana ka li-bulbs tse bosoeu bo pholileng bakeng sa li-LED tse bosoeu bo futhumetseng sebakeng sa 2700K–3000K, 'me u kenye switch switch ea dimmer.
Kenya setulo sa ntloana se haufi le bonolo, tsamaisa fene e khutsitseng, kapa fana ka li-headphones tse hlakolang lerata ha u ntse u khantšoa.
Khetha pampiri ea ntloana e bonolo, e sa nkheng le sesepa se se nang monko o monate.
Kenya setulo se kentsoeng, lithaole tse futhumetseng le rape e le hore maoto a lule a futhumetse.
Ebe u lumella ngoana oa hau hore a hlahlobe sebaka seo ntle le khatello. Qala ka maeto a makhutšoane 'me u se na tebello ea ntloana. Ba lumelle hore ba lule holim'a sekoahelo se koetsoeng ba apere liaparo pele. Tsamaea ho lula setulong ka borikhoe fatše feela ha bo bonahala bo lokile. Ponahalo ena butle-butle e haha boiketlo mohato ka mohato.
Ntho e tloaelehileng e ka fetola kamore e tšosang hore e be e sireletsehileng. Lumella ngoana oa hao hore a tle le ntho ea ho bapala eo a e ratang haholo kapa ntho e tšelisang. Kobo e bonolo, setšoantšo se senyenyane, kapa sesepa sa monko o monate kaofela li ka thusa.
'Lintho tsa Matšeliso: Lumella bana ho tlisa ntho ea ho bapala eo ba e ratang haholo kapa ntho ea boiketlo ho thusa ho fokotsa ho tšoenyeha.'
Kopanya ntho eo ea matšeliso le litšehetso tse bonahalang tseo u seng u li sebelisa. Ngoana oa hau o tšoere ntho ea ho bapala ha a ntse a hlahloba kemiso ea pono leboteng. Ntho ea ho bapala e fetoha karolo ea kemiso, 'me kemiso e fetoha e sa tšoseng hakaalo. Etsa hore mananeo a be khutšoanyane 'me a khobe matšoafo. Rorisa mohato o mong le o mong o monyane, esita le ho ama ka potlako monyako oa ntloana. Litlhahiso tsena tsa koetliso ea ntloana bakeng sa bana ba nang le autism li sebetsa hantle ha kamore ea ho hlapela e ikutloa e sireletsehile, e sa imeloe kelellong.
Ngoana oa hao o ithuta ka ho shebella. Ba bontše mehato ka bouena, ka bonngoe. Lula holim'a ntloana ka liaparo. Hula borikhoe ba hau fatše butle. Supa ketso e 'ngoe le e 'ngoe ha u e etsa. Boloka sefahleho sa hao se khutsitse 'me u sisinyehe butle. Sena ke ho etsa mohlala, 'me se sebetsa hantle ho koetliso ea potty ea autism.
Ho etsa mohlala oa video ho nka mohopolo o tšoanang ebe o o beha skrineng. Ngoana oa hau o shebella sekotwana se sekhutšoane sa mohato ka mong oa ntloana. Sekotwana se bontša tatelano ho tloha qalong ho isa qetellong. Bana ba bangata ba mamela video habonolo ho feta ho motho e moholo ea phelang. Lipale tsa sechaba li eketsa mantsoe setšoantšong. Tsena ke lipale tse khutšoane, tse bonolo tse mabapi le kamore ea ho hlapela. Ngaka kapa tichere e ka u thusa ho e ngola. Pale e hlalosa tloaelo ka tsela e ntle. E lokisetsa ngoana oa hao se tlang ho latela.
Mokhoa |
Kamoo u e sebelisang kateng |
Seo e se etsang |
|---|---|---|
Mohlala oa video |
Ngoana oa hau o shebella pontšo ea pono ea mohato ka mong oa ntloana |
E fana ka matšoao a pono ho ruta tatellano ea mehato |
Litaba tsa sechaba |
Pale e khuts'oane e hlalosa mekhoa ea ntloana le boitšoaro bo lebelletsoeng ka mokhoa o motle, o otlolohileng |
E haha tsebo, e lokisetsa ngoana, 'me e fokotsa ho tšoenyeha le ho hanyetsa |
Litšehetso tse bonoang hammoho le meputso e tsitsitseng li ka tsamaisa nale. Lenaneo le leng le thehiloeng sekolong le sebelisang mekhoa ena le fihletse ho nepahala ho fetang 80% ha ho ntša metsi ka matlung nakong ea likhoeli tse ka bang peli.
Libuka tsa litšoantšo le lipopae li utloa eka ke tlholo e bonolo. Hase kamehla. Libuka tse ngata tsa lipitsa tsa bana li itšetlehile ka setulo sa lipitsa e le sesebelisoa sa ho ruta. Hangata livideo tsa lipopae li tlola mokhoa oa ho felisa. Litlhaku ha li hlalose hore na ho etsoe eng kapa ho bontša mehato ka botlalo.
Seo ha se bolele hore oa li tlola. Ho bolela hore o li kopanya le thuto ea 'nete. Leka matshwao a ditshwantsho mothating wa Velcro, chate e bonolo, le pale ya setswalle e nang le dinepe. Bana ba bang ba ntse ba hloka ho eketsehileng. Mathata a kutlo, mathata a mala, ho tšoenyeha, le ho hana ho fetoha li ka fokotsa tsoelo-pele. Boloka maano a hau a koetliso ea matloana a feto-fetoha. Sheba hore na ngoana oa hao o arabela joang, ebe u itšetleha ka eona. Litlhahiso tsena tsa koetliso ea ntloana bakeng sa bana ba nang le autism li sebetsa hantle ha u bapisa mokhoa le ngoana oa hau, eseng ka tsela e 'ngoe.
Kemiso eohle ea kamore ea ho hlapela e ka utloahala e le kholo ho ngoana ea sa khoneng ho bua ka eona. Tlhahlobo ea mosebetsi e lokisa seo. Ua arohana ho kena mehatong e menyenyane, e ka rutoang . Ebe u ruta mohato o le mong ka nako.
Mona ke tatellano e bonolo eo u ka e latelang:
Kena ka kamoreng ea ho hlapela u khobile matšoafo.
Hula borikhoe fatše.
Lula holim'a ntloana.
Ema u khobile matšoafo.
Hula borikhoe holimo.
Hlatsoa matsoho.
Qala ka boiketlo. Thusa ngoana oa hao ho kena ka kamoreng ea ho hlapela ntle le khatello ea maikutlo. Ba dule hodima ntloana ba apere. Matlafatsa mohato oo o monyenyane. Ebe u fetela ho e latelang. Ruta bokhoni bo bong le bo bong ka bo bona pele u li hokahanya. Sena se boloka khatello e le tlase mme e haha katleho e tsitsitseng. Hang ha ngoana oa hau a tseba mohato o mong, o hokahane le o fetileng. Kemiso e felletseng e hola ka mokhoa o laolehang.
Lipapali tsa thoriso le tse ratoang li sebetsa hantle e le meputso. Li boloke li le haufi 'me u li fane hang-hang. Nako e bohlokoa ho feta boholo. 'Mosebetsi o motle oa ho lula holim'a pitsa!' 'Mosebetsi o motle oa ho lula holim'a pitsa!' o tla ba betere ho feta moputso o moholo hamorao.
Khetha meputso eo ngoana oa hao a e ratang e le kannete. Thoriso ea mantsoe, lithupa, lintho tsa ho bapala tse nyane le lintho tseo u li ratang kaofela lia sebetsa. Khetha lintho tse u susumetsang ntle le ho baka pherekano kapa tšitiso. Boloka phekolo e khethehileng feela bakeng sa koetliso ea pitsa e le hore e lule e le matla. Mokhoa o thehiloeng ho ABA o itšetlehile ka mofuta ona oa matlafatso e ntle. Lingaka le batsoali ba putsa mohato o mong le o mong o phethiloeng ka thoriso kapa ntho e ratoang.
Malebela ana a koetliso ea matloana bakeng sa bana ba nang le autism a sebetsa hobane ba keteka katleho e nyane. Setikara se seng le se seng le thabo e 'ngoe le e 'ngoe li bolella ngoana oa hao ea sa bueng hore o entse ntho e nepahetseng. Molaetsa oo o aha boitšepo, 'me boitšepo bo tsamaisa leeto lohle la koetliso ea autism pele.
Liaparo li ka thusa kapa tsa kena tseleng ea ho koetlisa ngoana oa hau ea sa bueng ka molomo. Borikhoe bo hlephileng bo nang le thekeng le rekere bo theoha ka potlako. Likonopo, mabanta le li-jean tse thata li liehisa tsohle. Khetha liaparo tseo ngoana oa hao a ka li tšoarang a le mong, ’me u itloaetse ho li hulela holimo le tlaase pele u qala.
Liaparo tsa kahare ka botsona li ka etsa ho feta kamoo u nahanang. Tlhahlobong e 'ngoe, ho apara liaparo tsa ka tlaase e ne e le karolo ea bohlokoa ka ho fetisisa ea liphutheloana tsa koetliso ea matloana bakeng sa bana ba banyenyane. Bakeng sa bana ba bang, phetoho e le 'ngoe e ne e lekane ho ntlafatsa likheo tsa ntloana. E mong oa ba nkang karolo, James, o ile a tsoa ka ntloaneng ka maeto a 50% hang ka mor'a ho apara liaparo tsa ka hare. O fihletse 100% ka seboka sa botšelela. Ngoana e mong o ile a tseba mokhoa ona hang ha leleire le tsoa. Hase ngoana e mong le e mong ea arabelang ka tsela ena, empa mohlala o lokela ho hlahlojoa.
Ho fumana |
Seo e se bolelang ho uena |
|---|---|
Liaparo tsa kahare e ne e le karolo ea bohlokoa ho bana ba bangata |
Leka liaparo tsa kahare pele ho nako, pele u eketsa mehato e rarahaneng |
Bana ba bang ba ile ba ntlafala ka liaparo tsa ka hare feela |
Phetoho e bonolo e ka ba e lekaneng bakeng sa ngoana oa hau |
Liphetho li ne li fapana ho ea ka bana |
Sheba karabelo ea ngoana oa hao 'me u itokise |
Nakong ea phetoho, likhetho tse fumanehang habonolo lia thusa. Borikhoe ba ho hula le ho thella kapele, e leng se etsang hore maeto a ho hlapela a lule a le khutšoane hape a khutsitse. Li sebelise ha u robala le ha u robala, ebe u khutlela ho liaparo tsa ka hare hang ka mor'a ho tsoha.
Bana ba bangata ba nang le autism ba nka maikutlo ka litsela tse fapaneng. Ba ka 'na ba se ke ba hlokomela takatso ea ho tsamaea, kapa ba ka' na ba se ke ba utloa phapang pakeng tsa metsi le ho omella. Li-diaper tse lahliloeng li hula mongobo ho tloha letlalong, kahoo ngoana oa hau a ka 'na a se ke a hlokomela hore a kolobile. Liaparo tsa kahare li fetola seo. Maikutlo a mongobo a fana ka maikutlo hanghang, 'me maikutlo ao a ruta phapang ea metsi-o omileng.
Bana ba bang ba ntse ba bonahala ba sa elelloe metsi. Motsoali e mong o ile a apara liaparo tsa ka tlaase ka ho toba 'me a fana ka maro a mangata ho phahamisa nako ea ho ntša metsi. Bara ba hae ba ne ba bonahala ba sa khathatsoe ke ho ba metsi. Ho boloka nako, katleho le meputso e potlakileng li ntse li ba koetlisa ka botlalo ka mor'a libeke tse 'maloa. Kahoo tšoara tlhokomeliso ea metsi e le sesebelisoa se thusang, eseng tlhokahalo e tiileng. Sheba nako e telele e omileng e le pontšo ea ho itokisetsa, 'me u boloke mananeo a le makhutšoanyane a bile a le monate.
Ngoana oa hau a ka 'na a se ke a re 'Ke lokela ho tsamaea' 'Mele oa hae o ntse o romela melaetsa. U tlameha feela ho ithuta puo. Sheba bakeng sa ho phunya, ho tšoara sebaka sa crotch, kapa ho hatella maoto a bona hammoho. Bana ba bang ba ipata ka mor'a bethe kapa ba khutse hukung. Ba bang ba u sheba ka ho toba kapa ba hoholehela monyako oa ntloana. Tšoara e 'ngoe le e' ngoe ea tsena e le pontšo ea sebele, 'me u arabe ka potlako le ka mofuthu.
Karolo e thata ke ena. Bana ba bangata ba sa bueng ha ba bontše maoto a fapa-fapaneng le tantši ea lipitsa pele ho kotsi . U se ke ua itšetleha ka matšoao a khale feela. Theha mokhoa oa puisano o sa bueng ho e-na le hoo. Tlanya setšoantšo se senyenyane sa ntloana liaparong tsa ngoana oa hau. Ruta lets'oao le bonolo bakeng sa 'ntlo ea ho hlapela.' Konopo e le 'ngoe sesebelisoa sa AAC. Lisebelisoa tsena li fa ngoana oa hau mokhoa oa ho u bolella pele e etsahala.
Letlapa le bonolo la data le ka etsa mosebetsi oo matšoao a 'mele oa ngoana a ke keng a o etsa. Rekota motheo oa matsatsi a 3-5 pele o fetola eng kapa eng. Seo se bontša mokhoa oa tlhaho oa ngoana oa hau mme se u fa ntlha ea ho qala. Ebe u ngola letsatsi, nako, le boemo bo omileng, bo metsi, kapa bo litšila ka linako tsa tlhahlobo tse sa fetoheng. Lintlha tse ling li etsa hore paterone e be bonolo ho e bona.
Mohato oa ho latela |
E thusa joang ho bolela nako ea matloana |
|---|---|
Rekota lintlha tsa motheo tsa matsatsi a 3-5 pele |
E senola mokhoa oa tlhaho 'me e beha tšupiso bakeng sa tsoelo-pele ea morao-rao |
Nako ea ho rekoa le boemo bo omileng / bo metsi / bo litšila nakong ea licheke tse behiloeng |
Likenyo tse ling li etsa hore mohlala o iphetang o bonahale |
Bapisa licheke tse latellanang (o omisa ka 9:00, metsi ka 9:30) |
E fokotsa fensetere e ka bang teng, kahoo o ka hlophisa sebaka sa ho lula pele ho eona |
Ela hloko dino, dijo, bolwetši le diphetogo tšeo di dirwago ka mehla |
E hlalosa ho fapana le ho chorisa likhakanyo |
Sebelisa mekhoa ho fana ka matšoao ao ngoana a ka 'nang a se ke a a utloa |
Lintho tse nkang sebaka bakeng sa liphapang tsa ho inteception, joalo ka ho se utloe letho ka senya |
Hlahloba lintlha ho lokisa nako lipakeng tsa maeto |
E bontša ha kemiso ha e sa lekana ngoana oa hau |
Bana ba bangata ba nang le autism ba sebelisa mekhoa ea 'mele ea ka hare ka tsela e fapaneng. Ba ka 'na ba se ke ba ikutloa ba tletse senya ho hang. Lirekoto tsa hau li emetse lets'oao leo le sieo. Li hlahlobe beke le beke, 'me u lumelle lintlha ho tataisa kemiso ea hau ea koetliso ea lipitsa. Ts'ebetso ena e tsitsitseng e fetola ho hakanya hore e be moralo, 'me e boloka koetliso ea ntloana e ea pele le matsatsing a boima.
Ngoana oa hau o hloka mokhoa o le mong o tšepahalang oa ho u joetsa hore kamore ea ho hlapela e ea letsetsa. Mantsoe a buuoang ha a hlokehe. Pele u qala koetliso ea ntloana, netefatsa hore ngoana oa hau o na le mokhoa o tšepahalang oa ho hlalosa litlhoko. Seo e ka ba lentsoe le le leng, pontšo, boitšisinyo kapa setšoantšo.
Puisano e matlafatsang le e 'ngoe, kapa AAC, e akaretsa sesebelisoa leha e le sefe se nkang sebaka kapa se tšehetsang puo. E kenyelletsa lisebelisoa tse hlahisang puo, matlapa le liboto tse bonolo tsa litšoantšo. PECS, Picture Exchange Communication System, ke mokhoa o hlophisitsoeng. Ngoana oa hau o u fa karete ea setšoantšo ho etsa kopo. Ka bobeli li fa ngoana ea sa bueng ea nang le autism lentsoe ka kamoreng ea ho hlapela.
Khetha letšoao le le leng 'me u khomarele eona. Leqheka leo le le leng, le tsitsitseng ke molao-motheo oa mantlha. E tiise nako le nako, 'me ngoana oa hao o ithuta hore letšoao lea sebetsa.
Sebelisa PECS e le hore ngoana oa hao a ka kopa ntloana.
Beha lisebelisoa tsa AAC kapa lisebelisoa tse nang le likonopo tse amanang le pitsa.
Lumella puo ea matsoho kapa boitšisinyo ho bontša tlhoko.
Bakeng sa basebelisi ba PECS, beha karete ea ho hlapela boemong ba mahlo haufi le lemati la kamore ea ho hlapela. Mohlala oa ho u fa karete pele u etela ka mehla. Karete e fetoha kopo, 'me tloaelo e fetoha karabelo. Matlafatsa phapanyetsano hang-hang. Qala ho tsamaea ho ea ka kamoreng ea ho hlapela hang ha karete e rekisoa.
Bakeng sa basebelisi ba AAC, kopanya ntlha e 'ngoe le e 'ngoe e buuoang ka pompo ea lets'oao la kamore ea ho hlapela. Kopa ngaka ea hau ea mafu a puo ho kenya matšoao a kamore ea ho hlapa leqepheng la leqephe. Litsamaiso tse ling li hloka tlatsetso eo. Etsa bonnete ba hore ngoana oa hau a ka fihla matšoao a mahlano pele a koetlisoa: ntloana, ho feta, bohloko, e, le che.
Ha ho na sistimi e hlophisitsoeng hajoale? Leka phapanyetsano e bonolo ea likarete tse peli ka karete ea ho hlapela le karete ea ho etsa tsohle. Ebe u buisana le ngaka ea mafu a puo. Mehato ena e aha litsebo tsa puisano tse fetang hole le ntloana.
Ho tla etsahala likotsi. Ke karolo e tloaelehileng ea ho ithuta, eseng pontšo ea ho hlōleha. Tsela eo u itšoarang ka eona e ruta ngoana oa hao ho feta thuto leha e le efe eo u e rerang. Lula u khobile matšoafo u bile u sa nke lehlakore. Tlohela kotlo le lipuo tse telele. Ho hlajoa ke lihlong ho phahamisa matšoenyeho 'me ho ka liehisa tsoelo-pele thutong ea autism potty.
Leka karabo ena e bonolo feela:
Bolela 'nete ka mantsoe a hlakileng: 'Pee e kena ka ntloaneng.'
Tataisa ngoana oa hao ka bonolo ho thusa ho hloekisa.
Khutlela lenaneong la ntloana ntle le tšoantšiso.
Boloka mantsoe le mehato ea hau e tsitsitse. Arolelana moralo le basebetsi ba sekolo le bahlokomeli ba bang. Apesa ngoana oa hao liaparo tse bonolo. Qoba ho ba bapisa le banab'eno kapa lithaka. Le ka mohla u se ke ua qobella ho lula nako e telele hoo ekang ke leraba. Boteng bo khutsitseng, bo tšehetsang bo thusa ngoana oa hao hore a ikutloe a sireletsehile hoo a ka lekang hape.
Ka linako tse ling khanyetso e hlola letsatsi. Ho lokile. CHOP e hlokomela hore ha koetliso ea ntloana e fetoha ntoa ea matla, u ka emisa le ho qala bocha hang ha bohle ba se ba itokisitse.
Ho phomola ha se tšitiso. Ke reset.
Hangata khanyetso e hola ho tsoa ho matšoenyeho, ho imeloa ke maikutlo, kapa mathata a phetoho. Likhetho li fokotsa khatello eo. Lumella ngoana oa hao hore a ikhethele pitsa kapa liaparo tsa ka tlaase. Le khetho e nyane, joalo ka liaparo tsa kahare tse monate, e ka phahamisa boikemisetso ba bona ba ho kenella.
Fana ka likhetho nakong ea ketelo e 'ngoe le e 'ngoe. Botsa hore na u bale buka efe kapa hore na u tšoare sebapadiswa sefe. Boloka likhetho li lekanyelitsoe ho tse peli e le hore qeto e lule e le bonolo. Ebe u latela tataiso ea ngoana oa hao. Ngoana ea sa bueng a ka supa, a tlanya, kapa a fihlela seo a se batlang.
Sheba motso oa khanyetso hape. Lisebelisoa tse bonoang le matšoao a bonolo li ka nolofatsa phetoho. Amohela maikutlo ka mantsoe a makhutšoane a kang 'Kea tseba, ho lula ho thata.' Mehato ena e nyane e haha tšepo le ho fokotsa lintoa. Karabo e 'ngoe le e' ngoe e khutsitseng le khetho e 'ngoe le e' ngoe eo u fanang ka eona e tsamaisa koetliso ea ntloana ea autism pele.
U lekile tloaelo, lipono, le likarabo tse khutsitseng. Ka linako tse ling hoo ho ntse ho sa lekana, ’me hoo hase molato oa hao. Sheba ka matshwao a mmalwa a hlakileng. Ngoana oa hau ha a bontše tsoelo-pele ka mor'a libeke tsa boiteko bo tsitsitseng. Ho etela ka kamoreng ea ho hlapela ho baka mahlomola a feteletseng, ka ho lla, ho qhibiliha, kapa ho tšoha. U hlokomela mathata a bongaka, joalo ka bohloko, mekhoa e sa tloaelehang ea mala , kapa liphetoho tsa ho ntša metsi.
Haeba u thatafalloa ke koetliso ea ntloana kapa u tobane le mathata a maholo, u se ke ua emela ho fumana thuso ho litsebi tse kang lingaka tsa bana, litsebi tsa boitšoaro, kapa litsebi tsa mosebetsi. Ba ka u fa tataiso, maano le tšehetso e loketseng ngoana oa hao ho mo thusa hore a atlehe.
Ho fetisetsoa ho setsebi sa autism hoa utloahala ha keletso e tloaelehileng e felile 'me ngoana oa hau a ntse a sa sebelise ntloana kamehla. Ngaka ea hau ea bana e lokela ho qala ho hlahloba le ho phekola lisosa tsa bongaka, joalo ka tšoaetso ea moroto kapa mathata a methapo ea kutlo kapa ea endocrine. Ho koetlisetsa batsoali le hona ho ka thusa malapa a mangata hore a fete boemong bo sa tsitsang.
Qala ka tlhahlobo ea bophelo bo botle ba bana. Ketelo eo e hana kapa e sebetsana le lisosa tsa bongaka pele motho a ruta tsebo e ncha. Ebe u ipehela lipakane le ngoana le lelapa la hao, 'me u tlise setsebi se tšoanelehang se sebetsang ho latela maemo a bona.
Setsebi |
Karolo ea ts'ehetso ea matloana |
|---|---|
Ngaka ea bana |
Ho hlahloba lisosa tse amanang le bophelo bo botle le ho tsamaisa tlhokomelo ea bongaka; sebaka sa ho qala pele ho mosebetsi wa boits'oaro. |
Setsebi sa mosebetsi |
E thusa ka ho lula hamonate, ho laola liaparo, ho phumula, ho hlapa matsoho, ho hlophisa kemiso, le ho sebelisa ntloana ea sechaba. |
ABA Therapist (BCBA) |
E shebana le lintlha tsa ho ithuta le tsa tikoloho, e rala le ho ruta litsebo, e koetlisa bahlokomeli, le ho nchafatsa moralo. |
Ngaka ea bana ea mesebetsi ea matsoho e ka thusa ka litsebo tsa mantlha ha ntloana e tsitsitse - ho laola liaparo, ho lula hamonate, ho hlakola le ho latela mehato ea tloaelo ea ho hlapela.
Botsa e mong le e mong potso e tobileng: 'Ke eng e thibelang tsoelo-pele ea ngoana oa ka ea sa bueng, 'me re lokela ho leka eng ka mor'a moo?' Tlisa lintlha tsa hau tsa morao-rao ketelong. Litlaleho tseo li fa setsebi ho qala koetliso ea matloana.
Letlapa la hau la koetliso ea matloana le tletse hona joale. Mokhoa o tsitsitseng, litšehetso tse bonahalang, le kamore ea ho hlapela e nang le botsoalle e thehile sethala. Ho etsa mohlala, mehato e menyenyane, le liaparo tse bonolo li lula li tsoela pele. AAC le PECS li haha litsebo tsa puisano, 'me tšehetso ea litsebi e lula e le malala-a-laotsoe ha u e hloka.
Khatelo-pele ha se hangata e latelang mola o otlolohileng. Libeke tse ling li tlisa katleho. Ba bang ba tlisa likotsi. Ho se fele pelo ho ngoana oa hao, le ho uena, ke tsa bohlokoa haholo.
Se ke oa leka malebela a leshome a koetliso ea matloana hang-hang. Khetha e le 'ngoe kapa tse peli bekeng ena. Qala ka sebali sa nako le karete ea setšoantšo. Ebe u haha ho tloha moo.
Mohato o mong le o mong o monyane o bohlokoa ho ithuteng ka lipitsa. Keteka e nngwe le e nngwe. Ngoana oa hao ea sa bueng oa ithuta, le uena ua ithuta.
Sheba matšoao a 'maloa. Ngoana oa hau o lula a omme nako e telele, a bontša thahasello ka kamoreng ea ho hlapela, kapa a bonahala a tšoenngoa ke leleiri le metsi. Hape ba ka ’na ba latela mekhoa e bonolo ’me ba lula ba khutsitse ka nako e khutšoanyane. Ha ho hlokahale letšoao le le leng. U ka qala ho etsa maeto a ho hlapela le pele letšoao le leng le le leng le hlaha.
Ha ho na nako e behiloeng. Bana ba bang ba ithuta ka mor’a libeke tse seng kae. Ba bang ba hloka likhoeli tse ngata tsa boikoetliso bo sa khaotseng. Lebelo la ngoana oa hau le itšetlehile ka litlhoko tsa kutlo, tsebo ea ho buisana le maemo a tloaelehileng. Sheba likhau tse nyane ho fapana le ho shebella almanaka. Khatelo-pele e liehang e ntse e nkoa e le tsoelo-pele.
Qala ka letsatsi pele. Ho omella ha motšehare hangata ho tla pele ho taolo ea bosiu. Tsoela pele ho sebelisa tshireletso e monyang bosiu ha o ntse o tsepamisitse maikutlo maetong a motshehare. Hang ha ngoana oa hau a lula a omme ka matsatsi a mangata, shebella hoseng ho omileng. Hangata mokhoa oo o bontša ho itokisetsa bosiu.
Arolelana moralo oa hau ka mongolo. Fana ka matichere le litho tsa lelapa kemiso e tšoanang, likarete tse bonoang, le mehopolo ea moputso eo u e sebelisang lapeng. Ba kope ho ngola maeto a bona a ho hlapa. Bapisa lintlha tsa beke le beke. Ngoana ea sa bueng o rua molemo haholo ha motho e mong le e mong e moholo a latela mehato le lipontšo tse tšoanang.
Lebella ho kgutlela morao. Boloetse, liphetoho tse tloaelehileng le khatello ea kelello kaofela li ka e qholotsa. Khutlela ho lintlha tsa motheo: ketelo e tsitsitseng, litšehetso tse bonahalang, le likarabo tse khutsitseng. Sheba lisosa tsa bongaka tse kang ho patoa kapa tšoaetso. Nna pelotelele. Bana ba bangata ba fumana litsebo hang ha mokhoa ona o khutlela morao.
litaba ha li na letho!